
arıKariyer: Lisans sonrası eğitim
Üniversite hayatlarının sonuna gelen öğrenciler çoğunlukla “kariyerime akademiden mi devam etmeliyim yoksa sektöre mi atılmalıyım?” ikilemiyle karşı karşıya kalır. Bu ikilemin neden olduğu kararsızlık, öğrencilerin ilerlemek istedikleri alanlarda gelişememelerine yol açmaktadır. Bu kararsızlığı atlatabilmek için alanlarında uzmanlaşmak isteyen öğrenciler kariyerlerinde farklılık yaratabilmek amacıyla lisans programlarından sonra yüksek lisans ve ardından doktora gibi lisansüstü eğitimlere başlarlar. arıKariyer serimizin bu yazısında mezun olduktan sonra başlanılan lisansüstü eğitimlerinin başında gelen yüksek lisans programlarının neler olduğuna, önemlerine, başvuru kriterlerine ve size bu eğitimler için nasıl bir süreç yönetebileceğinizi inceliyoruz
Lisansüstü eğitim nedir?
Lisansüstü eğitimler; yüksek lisans, doktora gibi öğrencilerin lisans eğitimlerini aldıkları derecelerde uzmanlaşmalarını sağlayan programları kapsayan genel bir kavramdır. Bunun yanında konservatuar öğrencilerinin de doktora ile eşdeğer olan belli bir sanat alanında yetkinliğe sahip olduklarını gösterdikleri sanatta yeterlik programları da bu kapsamda yer alır. Mezunların bu programları tamamlayarak bir alanda uzmanlaşması, onları iş havuzunda rakiplerine kıyasla daha üst bir kademeye taşımaktadır.
Tezli ile tezsiz yüksek lisans arasındaki farklar neler?
Öğrencilerin lisans eğitimleri süresince en az bir kere duyduğu yüksek lisans, lisansüstü eğitimler arasında en yaygın olan ve çoğu öğrencinin mezun olduktan sonra ister kendi üniversitesinde ister başka bir üniversitede gerçekleştirdiği programlardır. Yüksek lisans kapsamında tezli yüksek lisans programları öğrencilerin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgiye erişmelerini, derlemelerini ve yorumlamalarını amaçlarken, tezsiz yüksek lisans programlarında mevcut mesleki bilgiyi derinleştirmelerini ve uygulamalarını hedefler. Kısacası tezli yüksek lisans programları akademik yolda ilerleyecek ve ileride doktora eğitimi görecek mezunlar için uyumlu olurken tezsiz yüksek lisans programları sektörel pratik kazanmak isteyen mezunlar için en uygun seçenektir.
Yüksek lisansın başvuru kriterleri neler?
Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarının arasındaki işleyiş farkların yanında başvuru kriterleri de değişiklik göstermektedir. Örnek olarak yurt içinde tezli yüksek lisans yapmak isteyen öğrenciler için ALES şartı aranırken tezsiz yüksek lisans programlarında bu şart aranmaz. Bu şart yanında başvurulacak üniversiteye göre farklılık gösteren yabancı dil yeterliliği bazı programlar için olmazsa olmazdır. Yurt dışında daha çok IELTS, TOEFL iBT, PTE Academic gibi uluslararası sınavlar zorunluyken, yurt içinde YDS ve YÖKDİL gibi ÖSYM tarafından düzenlenen dil sınavlarının geçerliliği mevcuttur. Son olarak, başvuru yapılacak üniversiteye göre şartlar değişebileceğinden öğrencilerin gitmek istedikleri üniversitenin kriterlerine uygun bir başvuru hazırlaması gerekmektedir.

Yurt dışında yüksek lisans
Yurt dışında yüksek lisans eğitimi, uluslararası bir ağ kurmak veya farklı bir eğitim kültürü görmek isteyen öğrenciler için en ideal seçenektir. Dünyanın dört bir yanındaki üniversiteler her sene belli bir dönemde başvurularını yüksek lisans programları için açmakla birlikte öğrencilerin yapacakları başvurular için farklı kriterler ararlar. Türkiye’deki sistemden farklı olarak bazı okullar öğrencilerin seviyelerini görmek için ALES yerine GMAT/GRE gibi sınavlarla ya da mezun olduğu üniversitedeki AGNO’suna göre değerlendirme yaparlar. Dil yeterlilik belgelerinin yanında öğrencilerin vizyonunu görmeyi amaçladıkları niyet mektubu ile mezun olduğu üniversitenin hocalarından ya da yaptıkları stajlardaki danışmanlarından aldıkları referans mektuplarıyla birlikte başvurularına farklılık katabilirler. Öğrenciler ayrıca gidecekleri üniversitenin öğrenim ücretlerini ve ülkelere özgü burs ve yurt imkanlarını da araştırarak başvuracakları ülkedeki yaşamlarını da planlayabilirler.
İTÜ’nün sağladığı imkanlardan biri ''Masterbee''
İTÜ öğrencileri için en dikkat çekici avantajlardan biri olan Masterbee, öğrencilerin mezuniyeti beklemeden lisansüstü derslere başlamalarını sağlayan bir programdır. Masterbee programı kapsamında öğrenciler lisans programlarına devam ederken aynı zamanda yüksek lisans derslerini alabilmelerini sağlar. Bu sayede mezun olduktan sonra vakit kaybetmek istemeyen öğrenciler erkenden yüksek lisans programına başlamış olurlar. Öğrencilerin 7. veya 8. yarıyılda başvurabilecekleri Masterbee programı için başvuracak öğrencilerin en az 100 kredi tamamlamış olması ve en az 3.00 AGNO’ya sahip olmaları gerekmektedir. Bunun yanında alınan yüksek lisans derslerinin sayılabilmesi için mezuniyet sonrasında İTÜ’deki ilgili tezli yüksek lisans programına kesin kaydolunması ve derslerden ilgili enstitünün belirlediği başarı kriterleri sağlanmış olmalıdır.
Bu fırsatın yanında İTÜ kapsamındaki bilimsel araştırma projeleri içinde yürütülen tez çalışmaları için okul tarafından belirli şartlar çerçevesinde burs desteği verilmektedir.
Şimdiden ne yapılabilir?
Yüksek lisans eğitimi sadece mezun olacak öğrenciler için değil gelecek planlarını şimdiden yapmaya başlayan lisans öğrencileri için de önemli bir basamak olma özelliği taşımaktadır. Öğrenciler mezun olmadan CV hazırlayabilir, çeşitli şirketlerde staj yaparak portfolyolarını çeşitlendirebilir ve böylelikle yüksek lisans hayallerine bir adım daha yaklaşabilirler.
Daha fazla kariyer içeriği ve güncel ipuçları için arı24 LinkedIn hesabımızı takip etmeyi unutmayın!
